Ovim člankom pokušaćemo vas upoznati sa odredbama i specifičnostima, koje su predviđene u nacrtu „Zakona o sprječavanju nereda na sportskim takmičenjima u Bosni i Hercegovini“. 

 

Pitanje očuvanje javnog reda i mira, te sprečavanje nereda na sportskim takmičenjima u posljednje vrijeme se sve češće javlja kao društveni problem. Uzimajući u obzir činjenicu da trenutno na nivou Bosne i Hercegovine ne postoji ni jedan propis sa ciljem upravljanja sportskim događajima, te činjenicu da Zakona o sportu Bosne i Hercegovine nameće obavezu usvajanja zakona za suzbijanje nasilja na sportskim događajima, Vijeće ministara Bosne i Hercegovine je 12. januara 2009. g. u proceduru usvajanja uputilo nacrt Zakon o sprječavanju nereda na sportskom takmičenju Bosne i Hercegovine[1] (u daljem tekstu „Nacrt zakona“), koji je u sadašnjem tekstu (pisano 23. februara 2009.g.) u potpunosti usklađen sa Evropskom konvencijom o nasilju i nedoličnom ponašanju gledalaca na sportskim događajima, a rađen je na bazi sličnih zakona iz susjednih zemalja.

 

Nacrt odredbi Zakona o sprječavanju nereda na sportskim takmičenjima rezultat je konsultacija i sastanaka koji su održani između predstavnika Ministarstva pravde BiH,OHR-a,EUPM-a,Ministarstva civilnih poslova,Sportskog savez BiH,Nogometnog savez BiH,Rukometnog savez BiH,Olimpijskog komitet BiH,Federalnog ministarstva unutrašnjih poslova i kantonalnih ministarstva unutrašnjih poslova,Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske, itd.

 

Cilj

Osnovni cilj ovog zakona je sprečavanje nereda,nasilja,nedoličnog ponašanja na sportskom takmičenju.S tim u vezi njegove odredbe sadrže opise protivpravnog ponašanja,sankcije,mjere za osiguranje zaštite gledalaca,takmičara i drugih učesnika sportskog takmičenja,stvaranje uslova koji sprečavaju,suzbijaju i sankcionišu nerede na sportskim događajima.

 

Šta je zabranjeno?

Prema odredbama Nacrt Zakona neredom, nasiljem, protupravnim i nedoličnim ponašanja smatra se između ostalog:

 

(I)Unošenje,posjedovanje ili konzumiranje alkoholnih pića ili opojnih droga te posjedovanje pirotehničkih sredstava,oružja i drugih predmeta pogodnih za nanošenje povreda ili za stvaranje nereda i nasilja.Pored zabrane unošenja ovih predmeta na sportsko takmičenje (stadion, dvoranu, itd.) zabrane posjedovanja i konzumiranja se proširuju i na period u razdoblju od tri sata prije početka do tri sata nakon završetka sportskog takmičenja, a u sredstvima javnog i drugog prijevoza tokom čitavog razdoblja od početka odlaska na sportsko takmičenje pa do dolaska u prostor sportskog objekta i povratka na početno odredište.

 

 

(II)Oštećenje ili uništavanje sportskog objekta, prijevoznog sredstva i druge imovine prilikom dolaska, za vrijeme održavanja ili nakon sportskog takmičenja, u razdoblju od tri sata prije početka do tri sata nakon završetka sportskog takmičenja.

 

(III)Pjevanje pjesme ili upućivanje poruka, unošenje i isticanje transparenta, zastava i drugih simbola sa obilježjem koji iskazuje ili potiče netrpeljivost, mržnju na osnovu rasne, nacionalne ili vjerske pripadnosti ili neke druge posebnosti.

 

(IV)Paljenje i bacanje pirotehničkih sredstava, kao i paljenje navijačkih rekvizita i drugih predmeta.

 

(V)Nedozvoljen ulazak u prostor u kojem se takmičar priprema za takmičenje, takmičarski prostor ili službeni prostor organizatora, kao i

 

(VI)svaki drugi oblik nasilničkog ponašanja i nedoličnog ponašanja kojim se može ugroziti bezbjednost učesnika sportskog takmičenja.

 

Kazne

Novčane kazne predviđene za prekršaje u skladu sa Nacrtom zakona kreću se u rasponu od 2.000 do 10.000 KM.Interesantno je da se ove kazne odnose na sva fizička lica koja prisustvuju sportskom takmičenju (tj. navijači, tereneri, igrači itd.).Prema tome u slučaju da neko od igrača zapali baklju na terenu,mogao bi biti sankcionisan.Intersantno će biti vidjeti, da li će nadležni organi sankcionisati konzumiranje alkohola u „svečanim ložama“ naših stadiona, što ovaj Nacrt zakona zabranjuje.

 

Bitno je istači da će nadležni policijski organ obavijestiti roditelje/staratelje maloljetnika za koje se utvrdi da se protupravno ponašala u smislu ovoga Nacrta zakona,a o studentu fakultet na kojem studira.Iako nam je jasno zašto se zakonodavac odlučio obavijestiti roditelje o ovome,nije nam jasno šta se želi postići obavještavanjem fakulteta.

 

Zabrana prisustvovanja sportskim takmičenjima

Ono što je odavno poznato u svijetu,uvodi se i kod nas - zabrana prisustvovanja sportskom takmičenju.Naime,za lice za koje postoji saznanje da se već ranije protupravno ponašalo za vrijeme dolaska,održavanja ili odlaska s nekoga sportskog takmičenja sud za prekršaj na prijedlog nadležnog policijskog organa za (I) mjesto održavanja sportskog takmičenja ili za (II) područje na kome se nalazi prebivalište, odnosno boravište takvog lica,može izreći zabranu prisustvovanja (III) određenom sportskom takmičenju ili (IV) zabranu prisustvovanja sportskom takmičenju od jedne do tri godine.

 

Prema tome,nadležnom sudcu je ostavljen širok raspon mjera u vezi sa obimom(trajanjem) zabrane prisustvovanja sportskim takmičenjima.

 

U svakom slučaju svi organizatori sportskih takmičenja (klub ili savez koji rukovodi takmičenjem) su dužni da između ostalog vode evidenciju izrečenih kaznih učesnicima takmičenja,koja će se dostavljati Ministarstvu pravde BiH.

 

Sportsko takmičenje visokog rizika

Sportsko takmičenje povećanog rizika je definisano kao svako:„međunarodno takmičenje,domaće sportsko takmičenje od većeg takmičarskog značaja,sportsko takmičenje na kojem se očekuje prisustvo velikog broja učesnika u takmičenju,kao i drugo sportsko takmičenje kad bezbjednosne okolnosti ukazuju da na njemu može doći do nereda,nasilja ili nedoličnog ponašanja gledaoca.“ Nacrt zakona predviđa rigoroznija pravila ponašanja za ovakve sportske događaje,prije svega organizatorima sportskog takmičenja.

 

Tako je organizator sportskog takmičenja povećanog rizika obavezan da obezbijedi prodaju ulaznica gostujućim navijačima na odvojenom mjestu, s tim da je dozvoljena prodaja ulaznica samo za sjedeća mjesta i to u kapacitetu[2] koji ne ugrožava bezbjednost učesnika. Na sportskom takmičenju povećanog rizika organizatoru nije dozvoljeno da jednom fizičkom licu na prodajnom mjestu proda više od pet ulaznica za to takmičenje,te je obavezan da vodi evidenciju o identitetu lica i distribuciji dodijeljenih ulaznica domaćim i gostujućim navijačima,što bi moglo značiti da će se karte za svaki sportsko takmičenja visokog rizika prodavati jedino uz predočenje lične karte.

 

Na dan održavanja sportskog takmičenja povećanog rizika nije dozvoljena prodaja ulaznicu u sportskom objektu na kome se sportsko takmičenje održava ili u njegovoj neposrednoj blizini, već samo na posebnom prodajnom mjestu,odobrenom od strane Ministarstva sigurnosti BiH.

 

Bitno je istači da će organizator ovakvog sportskog takmičenja biti dužan obezbjediti prisustvo nadležnog suca za prekršaje,što će pretpostavljamo omogućiti kažnjavanje prekršitelja na licu mjesta. Za očekivati je da će svi eventualno kažnjeni na ovakav način biti strožije tretirani, jer teško je vjerovati da će sudac razmišljati hladnom glavom,već pod utjecajem sportskog događaja. Koliko je ovo rješenje pametno pokazati će praksa.

 

Dno: [1] Zakon o sprječavanju nereda na sportskom takmičenju Bosne i Hercegovine još uvijek nije usvojen od strane Parlamentarne skupštine BiH.

 

Dno: [2]Nacrt zakona ne definiše „kapacitet koji ne ugrožava bezbjednost“. Sudeći prema praksi u evropskim zemljama, ovaj kapacitet će bit nametnut od strane nadležni organa i sporskih saveza pod čijim okriljem se vodi takmičenje.

 

Rezime

Praksa će pokazati kakve će biti primjene ovog Nacrta zakona, i trenutno bi svako pisanje na tu temu bilo u sferi špekulacija,ali je sigurno da će u mnogome zavisiti o budućoj situaciji na sportskim terenima širom Bosne i Hercegovine.

 

Nadamo se da smo vam ovim člankom približili odredbe nacrta Zakona o sprječavanju nereda na sportskom takmičenju u trenutno dostupnom tekstu.